Cervantes in ünlü yapıtındaki kahramanı Don Kişot u bilirsiniz, hani şu ince-uzun, sakallı, şövalye... Romanları okuya okuya sonunda şövalye olmaya özenen roman karakteri. Kendi gibi zayıf, çelimsiz Rocinante adlı bir atı vardır. Seyisi-yardımcısı-dostu Sanço Panza ile atışır sık sık. İşte yel değirmenlerine savaş açan bu aşık, ölümsüz şövalye...
Yıllarca sadece bir şövalye hikayesi olarak değil, Cervantes in yaşadığı çağın eleştirisini yaptığı bir felsefe kitabı olarak da görülmüştür eser. Yel değirmenleri sistemin çarkları, hayallerinde yaşayan aşkı, çingene kızı Dulsinya ise Don Kişot un uğruna savaştığı davasına taktığı addır.
***
Önceleri Don Kişot un kaçık olduğuna inanıldı. Kendi rüyasına hapsolmuş romantik bir hayalperest olduğu düşünüldü. İlan Stevans a göre; Modernistler onun iç dil arayışını takdir ettiler. Postmodernistler belli bir yere bağlı olmayan kimliğine imrendiler. Psikiyatristler Don Kişot u şizofreni çalışmalarında örnek olarak kullanırken, Onu pazar güçleri nin kurbanına dönüştürdü. Entelektüel tarihçiler ise onun portresini İspanya nın entelektüel cehalete gerileyişinin habercisi olarak çizdi.
Tüm bunların savaş alanlarındaki zaferleriyle ve dokunaklı bir şekilde başarı hayalleriyle yaşayan Cervantes i bile şaşırttığına şüphe yok.
***
Yazarlar bazen öyle bir kahraman yaratırlar ki, kahramanın namı yazarı geçer. Cervantes, sadece kendisinden daha ünlü bir kahraman yaratmakla kalmamış, insanlığa birde Don Kişot luk kavramı kazandırmış.
Türkiye deki sözlüklerde, Don Kişotluk kavramı; Ortada gereklilik olmadığı halde kahramanlık göstermeye çalışmak anlamında kullanılıyor ne yazık ki... Hadi canım, şimdi Don Kişot luğun gereği yok, deyişini bugüne kadar her birimiz bir çok kez duymuş veya kullanmışızdır. Oysa başka ülkelerde bu kavram; Gönlübol, idealist, erdemleri savunmak, hayattaki haksızlıklara karşı savaşan ve bunları düzeltmeye çalışan davranış biçimi olarak tanımlanıyor ve kullanılıyormuş.
***
Bugün Don Kişot, devler gibi hayali düşmanlarını alt edemiyor olabilir ama hala kalpleri fethetmeye devam ediyor. Çünkü kendi evrenini yaratabilmiş bir karakter. Onunki, herkese rağmen kendi düşüncelerinden vazgeçmeyen, aynı zamanda yoksulluğun ve hayal gücünün değere dönüştürülmesi, sınıf, kader ve sınır tanımayan romantizm üzerine bir ders niteliğinde.
Nazım Hikmet in onun için yazdığı Don Kişot adlı şiirde şöyle diyordu;
Ölümsüz gençliğin şövalyesi, ellisinde uyup yüreğinde çarpan aklına bir temmuz sabahı fethine çıktı güzelin, doğrunun ve haklının: Önünde mağrur, aptal devleriyle dünya, altında mahzun ve kahraman Rosinant ı.
Bilirim, hele bir düşmeye gör hasretin halisine, hele bir de tam okka dört yüz dirhemse yürek, yolu yok, Don Kişot um benim, yolu yok, yel değirmenleriyle dövüşülecek.
Haklısın, elbette senin Dulsinya ndır dünyanın en güzel kadını, elbette sen haykıracaksın bunu bezirganların suratına, ve alaşağı edecekler seni bir temiz pataklayacaklar seni.
Fakat sen, yenilmez şövalyesi susuzluğumuzun, sen, bir alev gibi yanmakta devam edeceksin ağır, demir kabuğunun içinde ve Dulsinya bir kat daha güzelleşecek...
***
Edebiyatın ilk bilge delisi Don Kişot tur diyor A. Ömer Türkeş bir yazısında ve Don Kişot için söylenmiş güzel bir sözle bitiriyor; İnsan onu hayatında üç kez okumalıdır. Kahkahanın kolayca dudaklara fırlayıp duyguları harekete geçireceği gençlikte, mantığın hakim olmaya başladığı orta yaşta, her şeye felsefe açısından bakıldığı ihtiyarlıkta .
Cervantes ve Don Kişot üzerine söylenecek çok şey var. Çünkü, o okunduğunda kendisini gizlemeyen, herkese hitap edecek kadar katmanlı ve zevkine doyulmaz bir kitap. Pek çoğumuz gerek çizgi film olarak, gerek alıntılarını, gerekse bir kitabın küçücük bir satırında ona gönderme yapan satırları okumuşuzdur. Ama eserin tamamını okumak başka...Hele de ondan dersler çıkararak Don Kişot luk ruhunu yaşatmak bambaşka..
***
Evet, Don Kişot un sevdası ve kavgası devam ediyor.. İyi ki günümüzde de Don Kişot lar var.
KESK E ULUSLARARASI DESTEK EPSU nun Genel Serketeri Carola Fischbach-Pyttel ve PSI nin Genel Sekreteri Peter Waldorff, birleşme önerisini farlkı Yürütme Komitelerine sunarak, EP
KÜRTLER SİYASİ BİR MUHATTAP ARIYOR Türkiye Barış Meclisi nin Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampusu nda düzenlediği "Çözüm İçin Diyalog Konferansı" 3. oturumu tamamlandı. Türkiye Barış Me
EPSU nun Genel Serketeri Carola Fischbach-Pyttel ve PSI nin Genel Sekreteri Peter Waldorff, birleşme önerisini farlkı Yürütme Komitelerine sunarak, EP
Türkiye Barış Meclisi nin Bilgi Üniversitesi Dolapdere Kampusu nda düzenlediği "Çözüm İçin Diyalog Konferansı" 3. oturumu tamamlandı. Türkiye Barış Me
