İSTANBUL - Göç Edenler Sosyal Yardımlaşma ve Kültür Derneği (Göç-Der) bölgedeki çatışmalar nedeniyle göç ederek İstanbul'a yerleşen ailelerin yaşadığı sosyoekonomik sorunlara ilişkin geniş kapsamlı bir rapor hazırladı. Göç etmek zorunda kalan 3 milyon kişiden bir milyonunun İstanbul'a yerleştiği belirtilen raporda, barış ortamının sağlanması halinde göç mağdurlarının geri dönmek istediği dikkat çekildi.

Göç-Der, "5233 Sayılı Yasanın İstanbul Ölçeğinde Başvuru Oranının Araştırılması" başlıklı raporu TOHAV'da düzenlediği basın toplantısıyla açıkladı. Çok sayıda sivil toplum kuruluşu temsilcisi ve akademisyenin katıldığı toplantıda konuşan Göç-Der Başkanı Sami Özgen, yaptıkları araştırmaya göre 3 milyona yakın kişinin çatışmalı süreçten etkilendiğini ve bunların bir milyona yakınının ise İstanbul'a yerleştiğini tespit ettiklerini söyledi.

Daha sonra raporu açıklayan Göç-Der eski başkanı Şefika Gürbüz ise, İstanbul'un 3 bölgesindeki 14 mahallede 300 aileyle yüz yüze yaptıkları görüşmenin ardından hazırladıkları raporda çarpıcı tespitlere ulaştıklarını ifade ederek, sorunun çözümü için devletin sivil toplum kuruluşlarının çözüm projelerini dikkate alması gerektiğini söyledi.

5233 sayılı yasanın zorunlu göç mağdurlarının sorunlarını çözmekte yetersiz olduğunun altını çizen Gürbüz, "Yaşanan kirli savaşa dur denmek isteniyorsa, geri dönüşün sağlanması gerekiyor. Bunun için de koruculuğun lağvedilmesi lazım. Mayınlı arazilerin temizlenerek bölge insanına verilmesi lazım. Eğer bu kirli savaşa dur denecekse, olayın asıl muhataplarıyla oturulup konuşulması gerekiyor" şeklinde konuştu.

GERİ DÖNÜŞTE KORUCULUK BÜYÜK ENGEL

Raporun hazırlanması aşamasında DTP'nin yanı sıra, çok sayıda bölgesel dernek ve sivil toplum kuruluşundan da destek aldıklarını kaydeden Gürbüz, "Bu çalışmayı İstanbul'a göç edenlerin sosyoekonomik sorunlarını araştırmak üzere 7 ay olarak planlıyorduk, ancak tam 11 ay sürdü. Araştırma sonucunda geri dönüşlerin önünde ciddi engeller bulunduğunu ve özellikle koruculuğun çok büyük bir engel olduğunu tespit ettik" dedi.

Yaklaşık 270 soruluk bir form ile deneklerle yüz yüze görüşeler yapılan araştırmada detaylı verilere yer verilerek, aynı zamanda göç edilen yerlerin de kendi durumları ortaya çıkarılıyor. Göç edenlerin iş olanakları ve yaşam şartlarının da detaylarıyla yer aldığı rapor, göç öncesi, göç sırası ve göç sonrası olmak üzere 3 ana bölümden oluşuyor. Devlet yetkililerinin soruna yaklaşımları ve sorunun hukuksal zeminine de vurgu yapılan raporda ayrıca Asya Kıtasında yer alan ve göç sorunlarının yaşandığı çok sayıda ülkedeki durumlar da incelenerek, yararlanılıyor.

YÜZDE 82’Sİ KÖYÜNE DÖNMEK İSTİYOR

Raporda göre, göç eden ailelerin yüzde 70'inin 5233 sayılı yasadan bilgileri olmadığı ya da başvuru yapmadıkları, yüzde 90'nına yakınının göç ile ilgili mahkemelere başvurmadığı, yüzde 99'unun da herhangi bir tazminat alamadığı belirtildi. Raporda görüşülen ailelerin yüzde 82'inin köyüne geri dönmek istediği, yüzde 50'ye yakının ise barış ortamının sağlanması halinde köyüne geri döneceğini belirtti.

Raporun çözüm önerileri kısmında ise göçün yarattığı ekonomik-sosyolojik ve psikolojik tahribatların araştırılması, zorunlu göçe yol açan OHAL kanunlarının pratik ve fiilli olarak tamamen uygulamadan kaldırılması, koruculuğun lağvedilmesi, Kürt kimliğinin anayasal güvenceye alınması, yeni yerleşim yerlerinde insanca yaşam koşullarının sağlanması, köye dönmek isteyenlere maddi destek sağlanması ve zarar tespit komisyonlarına sivil toplum örgütlerinin dahil edilmesi önerilerine yer verildi.

ANF NEWS AGENCY